نوری و کوری

با یاد ماری کوری, زن و انسانی بزرگ و آزاده

نوری و کوری

شویم حیران کنون از قصه نوری و کوری بیاییم با خردمندی شویم بر قصه ژوری

یکی نادان و دیندار و ز دانش کرده دوری یکی بی دین و اهل دانش است با شوق و شوری

یکی قاصد به جهل و ترس و عاری از شعوری یکی در خدمت دانش و مردم با صبوری

یکی سوزانده جانها از جهالت در تنوری یکی از جان خود داد تا جهان پر گشت ز نوری

یکی با نام نوری گرچه با افکار زوری دگر جانش پر از نور است و با آن کرد ظهوری

یکی بود ضد زن , با دین و آیین شروری یکی زن بود و دنیا شد ز نامش در سروری

چو کردند هر دو در یک عصر از این دنیا عبوری یکی شد دزد باورها , چه به گم شد به گوری

دگر انسان و در یاد است همیشه با غروری نکرد از دادن جان در ره دانش قصوری

یکی بود شیخ فضل الله , نشان جهل و کوری دگر بود ماری کوری , نور جانش هست به ژوری

ا.ه.ل.ایرانی -اهلی - خرداد ۱۳۹۹

ماری اسکلودوسکا کوری (Marie Sklofowska Curie) با نام تولدی Maria Salomea Sklodowska , دانشمند فیزیک و شیمی فرانسوی لهستانی‌الاصل بود. او یکی از پیشگامان تحقیقات در زمینه‌ی رادیواکتیویته محسوب می‌شود. به‌علاوه، ماری اولین بانوی برنده‌ی جایزه‌ی نوبل و همچنین اولین فرد و تنها بانوی جهان با دو جایزه‌ی نوبل بود. خانواده‌ی کوری، در مجموع ۵ جایزه‌ی نوبل را به نام خود ثبت کردند. این دانشمند بزرگ، اولین استاد زن در دانشگاه پاریس بود. ماری مانند خواهرش برونیسلاوا (برونیا) در فرانسه تحصیل کرد. او پس از ازدواج با پیر کوری، نام خانوادگی همسر را انتخاب کرد و اولین جایزه‌ی نوبل خود در رشته‌ی فیزیک را نیز با پیتر به‌صورت مشترک دریافت کرد. جایزه‌ی نوبل دوم، در رشته‌ی شیمی به ماری اهدا شد.دلیل مرگ او، کم‌خونی آپلاستیک بود که در مغز استخوان رشد می‌کند. کارشناسان، تماس با مواد رادیواکتیو را دلیل ایجاد این بیماری در کوری می‌دانند. دانشمندان کنونی احتیاط بسیار بالایی در تماس با این مواد دارند. اما بزرگانی همچون ماری کوری این احتیاط را نداشتند. به‌همین دلیل کتاب‌ها و یادداشت‌های او نیز به‌حدی حاوی مواد رادیواکتیو هستند که در جعبه‌های مخصوص نگهداری می‌شوند. ماری کوری و شیخ فضل الله نوری در یک عصر زندگی و هر دو ۶۶ سال عمر کردند. ماری, دو جایزه نوبل, کشف رادیوم و پولونیوم و بسیار پیشرفتهای رادیو اکتیو, زنی پر افتخار و اهل دانش. اما نوری, ضد آزادی , و زن و پیشرفت, دست نشانده بیگانه - از سامرا به ایران برگشت- و مزدور حکومتی با فریب دین به جان مشروطه خواهان در ایران بود.